Mae (Muso Jikiden Eishin-ryu)

Podstawowe informacje

O kata

Mae to pierwsza forma zestawu Shoden, której uczy się uczeń Muso Jikiden Eishin-ryu. Nazwa 前 znaczy „z przodu” i zarazem opisuje sytuację wyjściową: według materiałów dojo Doshikai przeciwnik siedzi klęcząc w seiza tuż przed ćwiczącym i sięga po miecz. Według angielskiej Wikipedii wszystkie formy zestawu zaczynają się w tym samym klęku poza Oikaze, która często zaczyna się w postawie stojącej. Według S. G. Drossoulakisa formy wykonywane z seiza niemal całkowicie wyłączają z pracy dolną połowę ciała, więc uczeń najpierw uczy się panować nad mieczem, a dopiero zestawy z półklęku tatehiza dodają ruchome nogi. Mae wraca potem w programie: forma Yokogumo z wyższego zestawu Chuden jest do niej podobna według Doshikai, a różni się głównie bocznym czyszczeniem klingi, yoko-chiburi. W formach Shoden, według tego samego źródła, wielkie czyszczenie o-chiburi wykonuje się na stojąco ze złączonymi nogami. Formy Shoden należą do tak zwanych koryu kata, które według Doshikai są używane na egzaminach amerykańskiej federacji AUSKF od 2. danu wzwyż. Nie należy jej mylić z formą Mae z ujednoliconego zestawu Seitei iai: ta jest odrębna, choć japońska federacja przy jej układaniu czerpała między innymi z Muso Jikiden Eishin-ryu.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Znak 前 czyta się mae i znaczy „z przodu, przed"; Doshikai tłumaczy nazwę jako „Front". Nazwa nie oznacza tu techniki, lecz pozycję wyjściową: przeciwnik siedzi w seiza naprzeciwko ćwiczącego. Kolejne formy Migi, Hidari i Ushiro („prawo", „lewo", „tył") według tego samego źródła zmieniają zwrot ćwiczącego względem przeciwnika, a Mae jest wśród nich przypadkiem wyjściowym. Doshikai określa formę też jako seiza Mae.

Twórca i historia

Formy zestawu Shoden pochodzą ze szkoły Omori-ryu i do dziś często się tak je nazywa. Angielska Wikipedia przypisuje je Omori Rokurozaemonowi Masamitsu, szermierzowi Shinkage-ryu, który według niej działał prawdopodobnie w drugiej połowie XVII wieku. Omori uczył się u Hasegawy Eishina, został przez niego wykluczony z powodów osobistych i według Wikipedii odzyskał łaskę nauczyciela właśnie dzięki jedenastu formom z siadu. Ich kształt przejął od Hasegawy, ale dostosował je do pięciu sposobów dobywania miecza Yagyu Shinkage-ryu. Co do pochodzenia siadu seiza źródła są niezgodne: zarówno Wikipedia, jak i Drossoulakis podają etykietę szkoły Ogasawara-ryu, a Doshikai ceremonię herbaty. Formy przyniósł do szkoły Hayashi Rokudayu Morimasa, 9. mistrz linii, który uczył się szermierki u Omoriego. Oe Masamichi (1852-1927) zredukował później około 160 technik, umieścił zestaw Omori-ryu jako dział z siadu (Shoden) i w erze Taisho (1912-1926) nadał szkole nazwę Muso Jikiden Eishin-ryu.

Różnice między stylami

Linia rozdzieliła się po 11. mistrzu: z gałęzi Tanimura-ha wywodzi się Muso Jikiden Eishin-ryu, z gałęzi Shimomura-ha w XX wieku Muso Shinden-ryu. W Muso Shinden-ryu zestaw Omori-ryu ma według angielskiej Wikipedii dwanaście form, a pierwsza z nich nazywa się Shohatto (初発刀); czy to ta sama forma co Mae, nie udało nam się potwierdzić na podstawie źródeł. Wikipedia wymienia dwie różnice między obiema szkołami: w Muso Shinden-ryu miecz przy uniesieniu furikaburi nie opada za plecy, lecz pozostaje powyżej wysokości ramion, a chowanie noto wykonuje się poziomo, ostrzem na zewnątrz.