Hamahiga no Sai

Podstawowe informacje

O kata

Hamahiga no Sai, po okinawsku Hamahijya nu Sai, to kata z bronią sai. Nazwę nosi po Hamahidze Pechinie, którego słownik kat Alana Godshawa opisuje jako legendarnego szlachcica riukiuańskiego, mistrza gry planszowej go i kobudo. Godshaw zalicza ją do form saijutsu, czyli sztuki posługiwania się sai; po tej samej postaci nazwana jest też kata tonfy Hamahiga no Tonfa. Najstarsza wzmianka, jaką Godshaw podaje przy tej kacie, datowana jest na rok 1682. Nie jest to rok powstania: kto ułożył katę i kiedy, nie udało nam się ustalić w źródłach. Podobnie nie znaleźliśmy źródła podającego liczbę jej ruchów, kształt embusenu ani wykładnię poszczególnych technik, dlatego ich tutaj nie podajemy. Dziś Hamahiga no Sai znajduje się na oficjalnej liście kat kobudo WUKF w dziale sai, zarówno w starszej wersji listy, jak i w wersji na rok 2025. Ta sama lista prowadzi osobno katę Matsuhiga no Sai; nazwa brzmi podobnie, ale chodzi o inną formę, której nie można mylić z Hamahiga no Sai.

Twórca i historia

Według słownika Godshawa w 1682 roku w Edo Hamahiga Pechin rozegrał partię go z mistrzem Hon'inbo Dosaku, pierwszy międzynarodowy pojedynek w tej grze. Podczas tej samej wizyty miał podobno pokazać sztukę sai piątemu szogunowi, Tokugawie Tsunayoshiemu; Godshaw uważa to za być może pierwszy odnotowany pokaz riukiuańskiego kobudo poza królestwem Riukiu. To, że chodziło o formę nazwaną później Hamahiga no Sai, podaje według niego Taira Shinken w książce Ryukyu Kobudo Taikan z 1964 roku. Angielska Wikipedia zna Higa Peechina (1790–1870), mieszkańca wyspy Hamahiga, którego dziedzictwo według niej żyje w broniowych katach z sai, tonfą i bō; nie podaje jednak żadnej nazwy katy. Wspomina też starszego wojownika z Hamahigi o podobnym tytule (1663–1738), który miał pokazać szogunowi Tokugawie tode i saijutsu. Uważamy, że Godshaw mówi właśnie o nim, bo zgadza się wydarzenie i czas; jednoznacznego utożsamienia nie znaleźliśmy jednak w źródłach.

Różnice między stylami

Brazylijska organizacja Ryukyu Kobudo Hozon Yoshukan w swoim przeglądzie tradycyjnych kat podaje Hamahiga no Sai (w zapisie 浜比嘉のサイ) pod nazwiskami dwóch mistrzów, Mabuniego Kenwy i Kamiyi Jinseia: u pierwszego obok Hantaguwa no Sai, u drugiego obok Chatan Yara no Sai. Co dokładnie oznacza przypisanie do nazwiska mistrza, nie udało nam się ustalić z tego przeglądu. Na liście kat sai stylu Matayoshi Kobudo, tak jak podaje ją angielska Wikipedia (Nicho Sai, Sancho Sai i Shinbaru no Sai), ta kata nie występuje.

Klasyfikacja na zawodach

• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Okinawan Kobudo — Oficjalna lista kata ↗