Biu Jee

Podstawowe informacje

O kata

Biu Jee, dosłownie „strzelające” lub „kłujące palce”, to trzecia i ostatnia forma Wing Chun bez broni. Podczas gdy Siu Nim Tau i Chum Kiu budują strukturę i utrzymują linię środkową, Biu Jee według angielskiej Wikipedii zakłada sytuację, w której obie się załamują – na przykład gdy ćwiczący jest poważnie ranny. Zawiera techniki na bardzo krótki i bardzo długi dystans, niskie kopnięcia i podcięcia, uderzenia łokciem z bliska oraz uderzenia palcami w gardło. Forma świadomie łamie zasady obowiązujące dotychczas. Wingchunjourney.co.uk przypomina, że w pierwszych dwóch formach ręce się nie krzyżują, bo przeciwnik mógłby docisnąć i uwięzić obie naraz; w technice Jaang Dai Biu Sau Biu Jee celowo wkłada jedną rękę pod łokieć drugiej. To samo źródło uważa obrót kręgosłupa za główną nowość formy i dodaje, że uderzenie po łuku bywa czasem lepszą drogą niż linia prosta. Krąży powiedzenie „Biu Jee nie wychodzi za drzwi”. Wikipedia podaje dwie interpretacje: forma ma pozostać tajna albo nie powinna być używana, jeśli istnieje inny sposób. Tradycyjnie uczono jej tylko zaufanych uczniów po długim treningu. Nie udało nam się ustalić ze źródeł, ile ma ruchów i sekcji.

Znaczenie nazwy

Angielska Wikipedia zapisuje nazwę znakami 鏢指 (uproszczone 镖指) i tłumaczy ją jako „darting fingers”, a jej słownik terminów dosłownie jako „dart pointing”. Wingchunjourney.co.uk i wingchunhalesowen.co.uk używają „thrusting fingers” i same zaznaczają, że forma to nie tylko uderzenia palcami. Nowozelandzkie stowarzyszenie Wing Tsun ma w tytule strony znaki 標指. Alfabetem łacińskim nazwę zapisuje się też Biu Ji, Biu Gee, Bil Jee lub Biu Tze. Nawet transkrypcja Jyutping nie zgadza się między stronami Wikipedii: artykuł o Wing Chun podaje biu1 ji2, słownik biu1 zi2.

Twórca i historia

Według angielskiej Wikipedii Yuen Kay-shan nauczył się otwartych sekwencji Wing Chun od Fok Bo-chuena i ułożył je w trzy formy: Siu Lien Tau, Chum Kiu i Biu Jee. To jego własna gałąź; jak forma powstała w linii Yip Mana, nie udało nam się ustalić ze źródeł. Wingchunhalesowen.co.uk, która uczy formy za pośrednictwem Yip Chuna, tłumaczy jej późne miejsce w programie tym, że celowo łamie wcześniejsze zasady i wymaga solidnych podstaw oraz dojrzałej kontroli w ćwiczeniach w parach.

Różnice między stylami

Wikipedia opisuje, że gałęzie Wing Chun rozumieją formę różnie: jedni jako „turbodoładowanie” całego systemu, inni jako zestaw na postój w boksie, który nigdy nie powinien wejść do gry, jeszcze inni jako zbiór technik zabójczych i okaleczających, z którymi trzeba obchodzić się ostrożnie. Różni się też nazwa: w linii Yip Chuna pisze się Biu Tze, a twcga.wordpress.com używa Biu Gee.

Bunkai – zastosowania

Wingchunjourney.co.uk wyjaśnia Kop Jarn, uderzenie łokciem w dół, na dwa sposoby: jako atak na dystansie, na którym ręki nie da się dobrze użyć, oraz jako osłonę w chwili, gdy ręce ćwiczącego są uwięzione. Twcga.wordpress.com podaje, że forma uczy uwolnień na wypadek, gdy ćwiczący jest ściśnięty, przypięty albo upadł, oraz łokci w dół tam, gdzie przeciwnik jest zbyt blisko albo ręce są niedostępne. Ruch Sap Dai Seung, „unoszenie od dołu do góry”, zaczyna się skłonem w przód ze swobodnie zwisającymi rękami, z którego ćwiczący wyrzuca ramiona nad głowę, jednocześnie się prostując.