Iron Monkey

Iron Monkey to hongkoński film akcji z 1993 roku w reżyserii Yuen Woo-pinga. Premierę miał w Hongkongu 3 września 1993 roku, trwa 90 minut i powstał we współpracy firm Golden Harvest, Long Shong Pictures, Paragon Films i Film Workshop. Pierwotny chiński tytuł brzmi 少年黃飛鴻之鐵馬騮. Film opowiada zmyśloną historię z dzieciństwa Wong Fei-hunga, późniejszego mistrza Hung Ga, i jego ojca Wong Kei-yinga. Ojciec z synem spotykają postać Yang Tianchuna alias Iron Monkey, którą gra Yu Rongguang. Wong Kei-yinga zagrał Donnie Yen, dziesięcioletniego Fei-hunga Angie Tsang. Sceny walk przygotował rodzinny zespół Yuen: obok reżysera jego bracia Yuen Cheung-yan i Yuen Shun-yi oraz Ku Huan-chiu. Postacie ojca i syna wzorowano na prawdziwych mistrzach Hung Ga, ale jaki styl aktorzy pokazują na ekranie, nie znaleźliśmy w źródłach. W 2001 roku film szeroko wprowadziła do kin w USA firma Miramax przy wsparciu reżysera Quentina Tarantino. Wersja amerykańska usunęła z tytułu imię Wong Fei-hunga, zmieniła napisy, by złagodzić kontekst polityczny, pominęła niektóre sceny komediowe, a pierwotny motyw muzyczny Wong Fei-hunga zastąpiła nową muzyką. Magazyn Empire umieścił go w 2010 roku na 99. miejscu swojej listy The 100 Best Films of World Cinema.

Sztuki walki w dziele

Choreografia walk

Za reżyserię akcji film nominowano na 13. Hong Kong Film Awards (1994) w kategorii Best Action Direction; nominację zdobył zespół Yuen Woo-ping, Yuen Cheung-yan, Yuen Shun-yi i Ku Huan-chiu. Yuen Woo-ping, syn aktora filmów kung-fu Yuen Siu-tiena, przez rok studiował w China Drama Academy u mistrza Yu Jim-yuena, a później układał choreografię do Matrix i Crouching Tiger, Hidden Dragon. Jego młodszy brat Yuen Cheung-yan zdobył na 11. HKFA nagrodę za choreografię akcji do filmu Once Upon a Time in China. Yuen Shun-yi pojawia się w filmie także przed kamerą w roli Foxa. Główni aktorzy mieli różne doświadczenia: Donnie Yen trenował wushu w Pekinie i taekwondo, w którym ma 6. dan, Yu Rongguang wyszkolił się w operze pekińskiej. Trenowania Hung Ga u żadnego z nich nie znaleźliśmy w źródłach.

Fakty i fikcja

Prawdziwy Wong Kei-ying (ok. 1815 Foshan – 1886 Kanton) utrzymywał się z ulicznych występów i praktyki lekarskiej oraz trenował Hung Ga. Jego nauczycielem był Luk Ah-choi, znany z formy Tiger Crane Paired Form Fist, zaliczany do Dziesięciu Tygrysów z Kantonu. Jego syn Wong Fei-hung (1847–1925) uczył się u niego jako u pierwszego nauczyciela i odziedziczył po nim sztuki walki oraz umiejętności lekarskie; później uczył się też u Lam Fuk-singa, Sung Fai-tonga i So Chana, w 1863 roku otworzył szkołę, a w 1886 roku założył klinikę Po Chi Lam. Relacja ojca i syna oraz rola nauczycielska Wong Kei-yinga są udokumentowane. Epizod spotkania z Iron Monkey film zmyśla, a jako historycznego nie znaleźliśmy go w źródłach. Wong Fei-hung jest tematem ponad stu filmów nakręconych od 1949 roku.

Ludzie i sztuki walki

• Wong Fei-hungprawdziwa osoba, o której jest dzieło· Hung Gar (faktycznie trenuje)
• Yuen Woo-pingReżyseria
• Yuen Woo-pingReżyseria scen akcji· Kung Fu
• Yuen Cheung-yanReżyseria scen akcji· Kung Fu
• Yuen Shun-yiReżyseria scen akcji· Kung Fu
• Ku Huan-chiuReżyseria scen akcji· Kung Fu
• Donnie YenAktor — jako Wong Kei-ying· Kung Fu (odgrywa sztukę w roli)
• Yu RongguangAktor — jako Yang Tianchun / Iron Monkey· Kung Fu (odgrywa sztukę w roli)
• Yuen Shun-yiAktor — jako Fox· Kung Fu (odgrywa sztukę w roli)

Nagrody

• Nominacja · Hong Kong Film Awards, Best Action Direction (1994)