Chitō-ryū
千唐流空手道Okinawskie karate założone po wojnie w Kumamoto przez lekarza Tsuyoshiego Chitose. Nazwa znaczy „tysiąc lat Tang” i nawiązuje do chińskich korzeni.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Chitō-ryū
O sztuce walki Chitō-ryū
Chito-ryu to karate założone po drugiej wojnie światowej w prefekturze Kumamoto przez Tsuyoshiego Chitose, z urodzenia noszącego okinawskie imię Chinen Gua. Pierwsze dojo otworzył w 1946. Nazwa stylu składa się ze znaków oznaczających tysiąc i dynastię Tang i nawiązuje do chińskich korzeni okinawskiego karate. To styl słabo udokumentowany i niezależnych źródeł jest niewiele. Główną podstawą jest artykuł historyczny Michaela Collinga, na którym opiera się też większość danych poniżej.
Czytaj dalej
Według Collinga Chitose urodził się 18 października 1898 roku w Nahie i od siódmego roku życia ćwiczył u Aragakiego Seisho, później u innych okinawskich mistrzów, wśród których źródła wymieniają Hanashiro Chomo oraz członka rodu Motobu, przy czym nie zgadzają się, czy był to Choyu, czy Chotoku. Studiował medycynę w Tokio, a lekarzem został w 1924 roku. Według australijskiej gałęzi stylu dostosował technikę tak, aby wieloletnie ćwiczenia nie szkodziły ciału. Ustaloną nazwę Chito-ryu przyjął najpóźniej w 1952 roku, a do tego czasu uczniowie nazywali jego metodę kempo. Rodzinna tradycja, że był wnukiem Matsumury Sokona, nie jest udokumentowana. Rdzeń programu stanowią według Collinga kata Bassai, Chinto, Kusanku i Sanchin, a do nauczania należy też kobudo. Chitose zmarł 6 czerwca 1984 roku, a drugim soke został jego najmłodszy syn, który przejął imię Tsuyoshi. Z Chito-ryu wywodzi się też Yoshukai, a od lat pięćdziesiątych styl rozprzestrzeniał się w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Dziś jest podzielony na kilka organizacji.
Historia
O Chito-ryu istnieje niewiele niezależnych źródeł. Główną podstawą jest artykuł historyczny Michaela Collinga, na którym opiera się też ten przegląd. Według Collinga Tsuyoshi Chitose urodził się 18 października 1898 roku w dzielnicy Kumochi w Nahie jako Chinen. Od 1905 roku trenował u Aragakiego Seisho, od którego około 1913 do 1914 roku odszedł po sporze. Rodzinne przekonanie, że był wnukiem Matsumury Sokona, nie jest udokumentowane. Medycynę studiował w Tokio i lekarzem został w 1924 roku, specjalizując się w położnictwie i ginekologii. W 1945 roku był majorem korpusu medycznego japońskiej armii. Pierwsze dojo otworzył w Kumamoto w 1946 roku. Do tego czasu uczniowie nazywali jego metodę kempo, a nazwę Chito-ryu przyjął najpóźniej w 1952 roku. Od 1951 roku uczył też w amerykańskiej bazie w Kumamoto. Zmarł 6 czerwca 1984 roku, a w sierpniu tego roku jego najmłodszy syn Yasuhiro został drugim soke i przyjął imię Tsuyoshi.
Czym się różni
Według australijskich szkół Chitose studiował zarówno gałąź Shuri, jak i gałąź Naha okinawskiego karate. Z linią Chotoku Kyana, od którego według Collinga się ich nauczył, dzieli kata Chinto, Kusanku i Bassai. Colling podaje też, że pod koniec lat siedemdziesiątych szkoły kanadyjskie musiały dostosować się do krótszych postaw japońskiego dojo głównego. Bezpośredniego porównania ze Shorin-ryu, Goju-ryu czy Shotokanem nie znaleźliśmy ani u federacji, ani w literaturze fachowej.
Technika
Według Collinga rdzeń programu tworzą kata Bassai, Chinto, Kusanku i Sanchin, a jako przygotowawcze służą Niseishi i Rohai, każde w wersji sho i dai. Kata Shihohai i Ryusan Chitose przejął od Hanashiro Chomo. Tenshin, Sochin, Sanshiryu i rodzinne kata Rochin przypisuje się Chitose lub jego rodzinie. Kobudo uczył się u Chinena Sandy, a pod koniec lat dwudziestych w Tokio u Yabukiego Modena. Odłam Ryusei opisuje shime jako wewnętrzne napięcie w postawie, na przykład w uchi-hachiji-dachi i hangetsu-dachi, które w Chito-ryu nazywa się seisan-dachi. Shibori według niego oznacza spiralę napięcia wznoszącą się od stóp. To interpretacja odłamu, a nie oficjalny program.
Trening
Według australijskich szkół stylu Chitose dostosował technikę tak, by ruchy i ćwiczenia nie niszczyły ciała, a karate można było trenować do późnej starości. Odłam Ryusei uczy ruchu od stóp przez talię do rąk. Początkujący stawiają całą stopę, zaawansowani przenoszą ciężar na przód. Ćwiczenia napięcia idą według niego w kolejności shime, shibori i neri, czyli ugniatanie tanden. Budowy lekcji głównej organizacji nie znaleźliśmy w źródłach.
Stopnie i postępy
Systemu kyu i dan głównej organizacji nie znaleźliśmy w źródłach. Tytuł hanshi Chitose otrzymał od okinawskiego związku karate, Colling podaje rok 1962, źródła australijskie 1968. Według Collinga w 1971 roku nadał Williamowi Dometrichowi 7. dan i tytuł kyoshi. Odłam Yoshukai utworzył w 1990 roku komisję egzaminacyjną do awansów na dan, później podzieloną na komisję kata i komisję kumite, w której zasiadają posiadacze 4. dan i wyżej.
Dziś
Styl rozprzestrzeniał się za granicą już od lat pięćdziesiątych. Pierwsze dojo poza Japonią otwarto według Collinga w 1955 roku w Fairmont w Wirginii Zachodniej, a Masami Tsuruoka założył w 1958 roku dojo w Toronto. United States Chito-ryu Karate Federation powstała w październiku 1967 roku. Główne dojo stylu przeniosło się w 1975 roku do dzielnicy Tsuboi w Kumamoto. Dziś styl jest podzielony na kilka organizacji. Z Chito-ryu wyłoniło się Yoshukai: Chitose nazwał dojo Mamoru Yamamoty Yoshukan, w 1963 roku zmienił końcówkę na kai, a w 1971 roku Yamamoto usamodzielnił się. Według Collinga Dometrich opuścił organizację międzynarodową w sierpniu 1994 roku.
Ciekawostki
Według Collinga nauczycielem Chitose w szkole podstawowej był Gichin Funakoshi. Higaonna Kanryo uczył go tylko krótko, ponieważ zmarł w 1915 roku, ale zdążył przekazać mu kata Saifa i Seipai. W latach od 1918 do 1920 Chitose służył w Gwardii Cesarskiej w Tokio. Źródła australijskie podają, że w Japonii uczył się judo u Kyuzo Mifune i kendo u Hakudo Nakayamy. W pierwszą podróż zagraniczną wyjechał w latach 1961 do 1962 na Hawaje. W 1982 roku według Collinga Roland Figgs został awansowany na miejscu za nadzwyczajną technikę, co było w Chito-ryu pierwszym takim przypadkiem.
Często zadawane pytania
Kto i kiedy założył Chito-ryu?
Chito-ryu założył okinawski lekarz i karateka Tsuyoshi Chitose. Według historyka Michaela Collinga otworzył pierwsze dojo w Kumamoto w 1946 roku, a nazwę Chito-ryu przyjął najpóźniej w 1952 roku.
Co oznacza nazwa Chito-ryu?
Nazwa składa się ze znaków 千 (tysiąc), 唐 (Tang, czyli Chiny) i 流 (styl) i odwołuje się do chińskich korzeni okinawskiego karate.
Jaki jest związek między Chito-ryu a Yoshukai?
Yoshukai jest odłamem Chito-ryu. Założył je Mamoru Yamamoto, którego dojo nazwał Chitose, a w 1971 roku usamodzielniło się od Chitosego.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.