halabarda
Inne nazwy: hallenbarte, helmbarte
Broń drzewcowa o długości 2-2,5 m z ostrzem siekiery, szpicem i tylnym hakiem do zrzucania jeźdźców; główna broń wczesnych Szwajcarów, dziś ceremonialna broń Gwardii Szwajcarskiej.
Podstawowe informacje
O broni
Halabarda to broń drzewcowa, której nazwa powstała ze średnio-wysoko-niemieckiego halm, drzewce, i barte, topór bojowy. Jako pierwszy wymienia ją pod nazwą hallenbarte niemiecki poeta XIII wieku Konrad z Würzburga. W XIV i na początku XV wieku była główną bronią wczesnych wojsk szwajcarskich. Głowicę tworzy ostrze topora zakończone szpikulcem, z tyłu topora może być hak lub bodziec. Cała broń mierzyła zwykle od 2 do 2,5 metra. Hakiem po drugiej stronie topora można było ściągnąć jeźdźca na ziemię, a halabardnicy chronili muszkieterów przed nagłym atakiem jazdy. Halabardą zabił szwajcarski chłop w bitwie pod Nancy burgundzkiego księcia Karola Śmiałego, a według badań szczątków halabarda rozłupała czaszkę angielskiego króla Ryszarda III pod Bosworth w 1485 roku. W XVII wieku nosili ją w kompanii już tylko dwaj sierżanci i stawała się raczej odznaką rangi. Joachim Meyer umieścił walkę halabardą w piątej części swojego podręcznika Gründtliche Beschreibung der Kunst des Fechtens (Strasburg 1570); na jej podstawie ćwiczy się walkę halabardą w historycznej szermierce europejskiej. Jako broń straży dworskiej halabarda przetrwała stulecia. Do dziś jest ceremonialną bronią Gwardii Szwajcarskiej w Watykanie i kompanii Alabarderos hiszpańskiej gwardii królewskiej.
Części broni
- Hak