Fustibalus
Inne nazwy: fustibal, fustibale, fustibule, stave sling, piao shi, shou pao
Proca zamontowana na końcu drewnianego kija długiego do dwóch metrów; rzymska i średniowieczna broń na cięższe pociski, używana przy oblężeniach i do rzucania mieszanek zapalających.
Podstawowe informacje
O broni
Fustibalus, proca zamontowana na kiju, jest wspomniany w IV wieku n.e. przez rzymskiego pisarza Wegecjusza w dziele De re militari: procarze podczas ćwiczeń rzucali nim kamieniami w cele na sześćset stóp. Chiński odpowiednik nazywa się piao shi ("wirujący kamień"), a za dynastii Song także shou pao ("ręczne działo"). Składa się z drewnianego kija z krótką procą na końcu. Jeden sznur jest mocno przywiązany do kija, drugi kończy się pętlą, która podczas rzutu zsuwa się i uwalnia pocisk. Kij mierzył około jednego do dwóch metrów, a jego długość działa jak silna dźwignia. Chińska forma miała sznur na bambusowym drążku długim pięć chi. Rzucający trzyma kij za dolny koniec i wykonuje rzut zamachem nad ramieniem i nad głową. Źródła różnią się co do zasięgu: według jednych sięga tak daleko jak proca ręczna albo dalej, według innych rzuca cięższe pociski, ale na krótszą odległość. Jego stroma trajektoria pozwalała przerzucić mury, dlatego nadawał się do oblężeń; w Chinach służył do obrony wraz z większymi machinami miotającymi. Z bliska mógł posłużyć sam kij. Używano go głęboko w epokę prochu strzelniczego do rzucania granatów oraz w walce między statkami do rzucania mieszanek zapalających. Na tej samej zasadzie działa trebusz pociągowy, w istocie zmechanizowana proca na kiju.
Części broni
- Drzewce
- Łańcuch lub lina
Pokrewne rodzaje broni
- Odmiana broni: Proca