Proca

Podstawowe informacje

O broni

Proca należy do najstarszych broni miotanych. Obrobione kamienie uznawane za pociski procy pojawiają się na Bliskim Wschodzie najpóźniej w VI tysiącleciu p.n.e., w okresie neolitu ceramicznego. Najstarsze zachowane procy pochodzą ze stanowisk archeologicznych na wybrzeżu Peru, a metoda radiowęglowa datuje je na około 2500 rok p.n.e. Za najstarszą wzmiankę tekstową uznaje się biblijną Księgę Sędziów, najbardziej znana jest historia Dawida i Goliata. Zwykła proca mierzy 61 do 100 cm. Pośrodku ma kieszeń, zwykle romboidalną, która podczas użycia ściska się wokół pocisku. Na końcu jednego sznura znajduje się pętla na palec, drugi, który procarz w odpowiedniej chwili puszcza, kończy się węzłem lub języczkiem. Tradycyjnie plotła się ze lnu, konopi lub wełny. Tak zwana proca manchesterska z egipskiej XII dynastii (około 2000-1800 p.n.e.) jest cała z włókna roślinnego, w imperium Inków procy plotło się z wełny lamy. Pociskami były kamyki od 50 g po kamienie wielkości pięści powyżej 500 g oraz pociski ołowiane, migdałowate kule o wadze około 28 g. Pocisk rzucony wysokim łukiem mógł przelecieć ponad 400 m. Według Księgi rekordów Guinnessa rekord należy do Davida Engvalla, który w 1992 roku procą długą 127 cm rzucił na 477,1 m. Strabon pisał, że procarze z Balearów ćwiczyli dzieci od najmłodszych lat i dawali im chleb dopiero wtedy, gdy trafiły go procą. Na Balearach tradycyjne rzucanie procą uprawia się do dziś, z regularnymi zawodami i ligami. Procę znały też ludy polinezyjskie, między innymi Maorysi, Hawajczycy i Tongijczycy.

Pokrewne rodzaje broni

• Odmiany: Fustibalus