cep bojowy
Inne nazwy: kisten, mangual
Broń obuchowa z bijakiem lub metalową głowicą ruchomo połączoną z drzewcem rzemieniem lub łańcuchem; chłopskie cepy w wielkiej liczbie stosowali husyci.
Podstawowe informacje
O broni
Najstarszy udokumentowany typ, kisten z głowicą z bodźcami lub bez, połączoną z drzewcem skórzanym rzemieniem lub sznurem, pojawia się w X wieku na terenie Rusi, przejęty prawdopodobnie od Awarów lub Chazarów. Do Europy Środkowej i Wschodniej rozprzestrzenił się w XI-XIII wieku, na zachód w XII i XIII wieku. Wyróżnia się trzy typy. Długa dwuręczna broń piechoty ma do długiego drzewca ruchomo dołączony krótszy bijak. Krótki uchwyt niesie jedną lub więcej metalowych głowic na łańcuchach, zwykle krótszych niż uchwyt, by głowica nie trafiła ręki. Trzeci typ jest dwuręcznym odpowiednikiem drugiego, z dłuższym uchwytem i łańcuchami wyraźnie dłuższymi niż on. W latach 1420-1497 husyci wystawiali wielkie liczby pieszych z chłopskim cepem. Cepy z bodźcami pojawiły się w niemieckiej wojnie chłopskiej na początku XVI wieku, w Hiszpanii i Portugalii od XV do XVII wieku popularny był typ zwany mangual. Niektóre niemieckie podręczniki szermierki (Fechtbücher) z XV-XVII wieku pokazują, jak walczyć chłopskim cepem i jak się przed nim bronić. W pierwszej dekadzie XXI wieku niektórzy historycy wątpili, czy cep z metalową głowicą na łańcuchu w ogóle istniał: kilka muzealnych egzemplarzy okazało się fałszerstwami z XIX wieku. Dalsze badania określiły tę wątpliwość jako przesadzoną, choć była to broń mało powszechna.
Części broni
- Obciążnik