Chiba Shusaku

Podstawowe informacje

Data urodzenia1792

Kraj pochodzeniaJaponia

Znany również jakoAsari Shusaku Narimasa

Biografia

Chiba Shusaku był japońskim szermierzem i założycielem szkoły Hokushin Itto-ryu, której dojo Genbukan należało do największych szkół szermierczych Edo w połowie XIX wieku. Rok i miejsce jego urodzenia różnią się w źródłach. Szkoła Hokushin Itto-ryu podaje rok 1792, Britannica 1793, a większość haseł japońskiej encyklopedii Kotobank 1794. Jako miejsce urodzenia podaje się powiat Kurihara w prefekturze Miyagi, dzisiejsze Kesennuma oraz prefekturę Iwate.

Był drugim synem Chiby Chuzaemona. Hokushin Muso-ryu uczył się od ojca i dziada Chiby Koemona Narikatsu. W 1809 roku rodzina przeniosła się do Matsudy koło Edo. Itto-ryu studiował u Asari Matashichiro Yoshinobu i u Nakanishi Chubei, a pełną licencję (menkyo kaiden) uzyskał po około trzech latach. Ożenił się z przybraną córką Asari, ale po sporze o metody treningu odszedł i wyruszył w podróż treningowych pojedynków (musha shugyo).

W 1822 roku otworzył w Nihonbashi dojo Genbukan, a w 1825 roku przeniósł je do Kandy. Uprościł system licencji, a o szkole mówiono, że to, co gdzie indziej trwało dziesięć lat, uczeń opanowywał u niego w pięć. Uniwersytet Tsukuba podaje, że Genbukan miało około 3600 uczniów i znacząco wpłynęło na techniki współczesnego kendo. W 1839 roku Tokugawa Nariaki mianował go nauczycielem szermierki domeny Mito. Zmarł w grudniu 2. roku ery Ansei według dawnego kalendarza japońskiego, źródła przeliczają to na rok 1855 lub 1856.

Młodość

Rok urodzenia różni się w źródłach. Większość haseł Kotobank podaje rok 1794, Nihon jinmei daijiten wprost 1 stycznia 1794, Britannica rok 1793, a oficjalna strona szkoły Hokushin Itto-ryu rok 1792. Różnią się też miejsca urodzenia: Kotobank podaje powiat Kurihara w prefekturze Miyagi, encyklopedia Nihon hyakka wieś Hanayama z alternatywami Araya i Kesen, a słownik Nihon kokugo daijiten prefekturę Iwate. Był drugim synem Chiby Chuzaemona, którego imię osobiste Kotobank odczytuje jako Narinari, a angielska Wikipedia jako Naritane. Ojciec według Kotobank utrzymywał się później jako lekarz koni. W 1809 roku rodzina przeniosła się do Matsudy koło Edo.

Szkolenie i nauczyciele

Pierwszymi nauczycielami byli mu ojciec i dziad Chiba Koemon Narikatsu, od których przejął rodową sztukę Hokushin Muso-ryu. Itto-ryu uczył się następnie u Asari Matashichiro Yoshinobu z gałęzi Ono-ha i u Nakanishi Chubei z gałęzi Nakanishi-ha. Pełną licencję (menkyo kaiden) uzyskał po około trzech latach. Ożenił się z przybraną córką Asari, ale po sporze o metody treningu odszedł i z bratem Sadakichi wyruszył w podróż treningowych pojedynków (musha shugyo). Imię brata strona szkoły zapisuje jako Teikichi.

Wkład i innowacje

Według Kotobank otworzył dojo Genbukan w 1822 roku w Nihonbashi Shinagawa-cho, a jesienią 1825 roku przeniósł je do Kandy Otamagaike. Uprościł system licencji i awansu. Strona szkoły podaje, że to, czego inne szkoły uczyły dziesięć lat, jego uczeń opanowywał w pięć. Uniwersytet Tsukuba przypisuje Genbukanowi około 3600 uczniów i wyraźny wpływ na techniki współczesnego kendo, do którego przyczyniły się ćwiczenia z bambusowym mieczem (shinai) i w ochraniaczach. W 1839 roku zaprezentował swoją sztukę przed Tokugawą Nariaki, który mianował go nauczycielem szermierki domeny Mito. W 1841 roku otrzymał według Kotobank dochód w wysokości 100 koku i funkcję umamawari-yaku.

Legendy i udokumentowane fakty

Spór o miejsce urodzenia ciągnie się od dawna. Twierdzenie o Rikuzentakata w prefekturze Iwate według doniesienia agencji Kyodo wywodzi się ze słownika z ery Meiji z błędnymi nazwami miejscowymi. W sierpniu 2026 roku zespół Uniwersytetu Tohoku opublikował dziennik Sakurady Ryosuke, wasala z Sendai i ucznia Chiby, według którego urodził się w dzisiejszym Kesennuma, a jego ojciec był lekarzem. Naszym zdaniem spór nie jest przez to zamknięty, encyklopedie podają na razie różne miejsca. Różnicę między latami śmierci 1855 i 1856 tłumaczymy przeliczeniem z dawnego kalendarza japońskiego, w którym koniec 2. roku ery Ansei przypada na styczeń 1856. To przeliczenie jest nasze, w źródle go nie znaleźliśmy.

Dziedzictwo

Genbukan należało wraz z dojo Renpeikan i Shigakukan do trzech wielkich dojo szermierczych Edo u schyłku siogunatu. W 1848 roku jego drugim przywódcą został syn Yorisutaro. Wśród uczniów Kotobank wymienia Kaiho Hanpei, Inoue Hachiro, Oba Toso, Mori Yozę i Kiyokawa Hachiro, a do członków szkoły zalicza także Sakamoto Ryomę. W którym dojo szkoły Sakamoto ćwiczył, nie udało nam się udokumentować. Zmarł według źródeł japońskich w grudniu 2. roku ery Ansei, według Nihon kokugo daijiten i Britanniki 10 dnia, według słownika wydawnictwa Yamakawa 13 dnia. Słowniki Daijisen i Nihon jinmei daijiten podają rok 1856, angielska Wikipedia 17 stycznia 1855.

Nauczyciele, uczniowie i rodzina

Powiązane sztuki walki