Yedo
예도 · Yedo
Dosłownie: „Ostry miecz“
Wymowa: [jedo]
Inne nazwy: Joseon sebeop, Joseon Saebeop, Chaoxian shifa
Koreańska forma szermiercza z podręcznika wojskowego Muyedobotongji (1790). Opiera się na 24 postawach Joseon sebeop, zapisanych przez Mao Yuanyi w dziele Wubeizhi.
Podstawowe informacje
O kata
Yedo (예도, 銳刀) to rozdział koreańskiego podręcznika wojskowego Muyedobotongji, opracowanego w 1790 roku za króla Jeongjo. Według Bok Kyu Choia (Acta Periodica Duellatorum, 2020) łączy dwa style szermiercze: pojedyncze postawy Joseon sebeop oraz ciągłą sekwencję, którą w Joseonie w czasie opracowywania podręcznika ćwiczono pod nazwą yedo. Historyk Choi Hyung-guk w Suwon Ilbo liczy 24 pojedyncze postawy, do których podręcznik dodał kolejne cztery z ciągłej sekwencji (예도총보); razem jest ich 28. Podstawę formy zapisał Mao Yuanyi w traktacie wojskowym Wubeizhi, zaznaczając, że tę metodę otrzymał z Joseonu. Rok wydania różni się w źródłach: Choi Hyung-guk podaje 1621, angielska Wikipedia 1629. Samą nazwę 銳刀 angielska Wikipedia w wykazie dyscyplin podręcznika Muyesinbo tłumaczy jako ostry miecz. Jako typowy ruch Choi Hyung-guk opisuje obracanie ręki z mieczem, jakby obracało się wiertło, przy czym klinga obraca się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. We współczesnym kumdo, według angielskiej Wikipedii, Joseon Saebeop ćwiczy się obok formy Bonguk Geombeop i zestawu bon, a Korea Kumdo Association wymaga ich opanowania na egzaminach na stopnie.
Kata w poszczególnych stylach
| Styl | Nazwa w stylu | Ruchów | Kiai |
|---|---|---|---|
| Kumdo | Joseon Saebeop | — | — |
Twórca i historia
Według angielskiej Wikipedii podręcznik Muyesinbo z 1759 roku uzupełnił starszy dział Ssangsudo właśnie o yedo. Muyedobotongji z 1790 roku jest, według Bok Kyu Choia, ostatnim wydaniem podręczników wojskowych Joseonu: do osiemnastu sztuk dodał sześć konnych. Choi Hyung-guk pisze, że król Jeongjo kazał wydać podręcznik także pismem koreańskim, aby zrozumieli go również żołnierze, którzy nie umieli czytać.
Różnice między stylami
W Wubeizhi Joseon sebeop jest, według Bok Kyu Choia, szermierką mieczem obosiecznym; Muyedobotongji zmieniło nazwę na yedo i zastąpiło ten miecz bronią jednosieczną. Angielska Wikipedia opisuje yedo jako jednosieczny, długi na około trzy stopy, prowadzony jedną ręką. Według Choia formy z Muyedobotongji rekonstruują dziś osoby i organizacje z kumdo koreańskiego, Haidong kumdo i Bongukgeom. Choi rozróżnia żywe przekazywanie, rozwijające się z tradycją, od rekonstrukcji z książki, bez tej bezwładności.