Zatoichi

Zatoichi to japoński film jidaigeki z 2003 roku, który napisał, wyreżyserował i zmontował Takeshi Kitano; tytułową rolę niewidomego wędrownego masażysty i szermierza gra sam. Postać stworzył pisarz Kan Shimozawa, a od 1962 do 1989 roku grał ją w serii filmowej Shintaro Katsu. Zatoichi przybywa do miasteczka, w którym gangi yakuzy prowadzą wojnę i wymuszają od mieszkańców pieniądze za ochronę. Wplątuje się w nią u boku farmerki, hazardzisty i rodzeństwa gejsz, które chce pomścić zabójstwo swoich rodziców sprzed dziesięciu lat. Miecz nosi ukryty w lasce (shikomi-zue), ponieważ w okresie Edo nieszlachcice nie mieli prawa nosić mieczy. Postaci w serii przypisuje się na ogół odwrócony chwyt miecza, iaido i kenjutsu szkoły Muraku; czy ten film też je przejmuje, nie udało nam się potwierdzić w źródłach. Do pojedynków w filmie należy pojedynek z roninem Hattorim Gennosukem, którego gra Tadanobu Asano. Kitano użył technologii cyfrowej, by uwydatnić krwawość pojedynków. Zakończenie filmu stanowi sekwencja stepowania w wykonaniu japońskiej grupy The Stripes. Na festiwalu filmowym w Wenecji w 2003 roku Kitano zdobył za ten film Srebrnego Lwa za reżyserię, a film dostał tam także nagrodę publiczności; na międzynarodowym festiwalu filmowym w Toronto otrzymał People's Choice Award.

Sztuki walki w dziele

Powstanie

Kitano powiedział, że do nakręcenia filmu zgłosili się do niego inni, dlatego tym razem postąpił bardziej konwencjonalnie i chciał nakręcić film czysto rozrywkowy. Zakończył nim zarazem jedenastoletnią współpracę z kompozytorem Joe Hisaishim. Pierwowzorem jest postać, która po raz pierwszy pojawiła się w eseju Kana Shimozawy Zatoichi Monogatari z 1948 roku. Shintaro Katsu zagrał ją w 26 filmach z lat od 1962 do 1989 oraz w 100 odcinkach serialu telewizyjnego emitowanego od 1974 do 1979 roku. Jego ostatni film o Zatoichim powstał w 1989 roku, a pod tytułem Darkness Is His Ally wyszedł w 2004 roku. Po wersji Kitana studio Toho wypuściło w 2010 roku film Zatoichi: The Last, w którym tytułową rolę zagrał Shingo Katori.

Choreografia walk

Jako mistrza scen szermierczych (tateshi) japońska Wikipedia podaje Tatsumiego Nikamoto. Aktor Tadanobu Asano powiedział natomiast w wywiadzie opublikowanym przez UCLA, że prawie wszystkie sceny szermiercze wychoreografował sam Kitano i że wiele efektownych technik swojej postaci poznał bezpośrednio od niego na próbach. Nie musi to być sprzeczność, bo uznanie zasługi i kierownictwo twórcze mogą się pokrywać, ale udziału obu nie udało nam się potwierdzić. Według Asano była to wyćwiczona, stylizowana szermierka, a nie tradycyjny trening bojowy; tego, że Kitano lub Asano trenowali szermierkę, nie znaleźliśmy w źródłach. Pojedynek Zatoichiego z Hattorim jest rozegrany tak, że obaj przy pierwszym spotkaniu rozpoznają w sobie mistrzów miecza; recenzent portalu Asian Movie Pulse zalicza go do najbardziej pamiętnych momentów Asano.

Ludzie i sztuki walki

• Takeshi KitanoReżyseria
• Tatsumi NikamotoChoreografia walk
• Takeshi KitanoAktor — jako Zatoichi· Koryū bujutsu (kobudō) (odgrywa sztukę w roli)
• Tadanobu AsanoAktor — jako Hattori Gennosuke· Koryū bujutsu (kobudō) (odgrywa sztukę w roli)

Nagrody

• Nagroda · Benátský filmový festival, Stříbrný lev za režii (2003) — Takeshi Kitano
• Nagroda · Benátský filmový festival, Cena diváků (Leone del Pubblico) (2003)
• Nagroda · Toronto International Film Festival, People's Choice Award (2003)