Yojimbo

Yojimbo (po japońsku 用心棒, dosłownie Ochroniarz) to japoński film gatunku jidaigeki, który nakręcił reżyser Akira Kurosawa w produkcji firm Toho i Kurosawa Production. W Japonii miał premierę 25 kwietnia 1961 roku. Akcja rozgrywa się w 1860 roku, u schyłku okresu Edo (bakumatsu). Bezpański szermierz Kuwabatake Sanjuro, w którego rolę wciela się Toshiro Mifune, przybywa do miasta rządzonego przez dwa wrogie gangi yakuza, które rywalizują o hazard, i zaczyna napuszczać je na siebie. Warstwą walki w filmie jest japońska szermierka mieczem. Instrukcję szermierczą i choreografię przygotował Yoshio Sugino, przedstawiciel szkoły Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu, wraz z Ryu Kuze. Jako źródło fabuły Kurosawa podał utwór Hammetta The Glass Key. Badacze widzą natomiast bliższe podobieństwo do Red Harvest (1929) Hammetta; czy było to zamierzone, czy przypadkowe, nie jest jasne. Toshiro Mifune otrzymał za tę rolę nagrodę Volpi Cup dla najlepszego aktora na 22. Festiwalu Filmowym w Wenecji. Z Yojimbo wyszedł Sergio Leone przy kręceniu A Fistful of Dollars (1964).

Sztuki walki w dziele

Choreografia walk

Instrukcję szermierczą i choreografię filmu zapewnił Yoshio Sugino, przedstawiciel szkoły Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu. Pojedynki na miecze w tym jidaigeki przygotowywał więc przedstawiciel tradycyjnej japońskiej szkoły szermierczej. Wraz z nim przy instrukcji i choreografii wymieniany jest Ryu Kuze; do jakiej szkoły należał i czy sam uprawiał szermierkę, nie udało nam się ustalić. Nie znaleźliśmy w źródłach, w jaki sposób kręcono pojedynki, ani czy Toshiro Mifune, który gra głównego szermierza Kuwabatake Sanjuro, sam uprawiał szermierkę.

Wpływ

Sergio Leone nakręcił na podstawie Yojimbo film A Fistful of Dollars (1964), nie uzyskawszy do tego praw. Nastąpił spór sądowy o przejęcie fabuły, który strony zakończyły polubownie jeszcze przed amerykańską premierą filmu Leone; warunki ugody nie zostały ujawnione. Do filmu Kurosawy nawiązują także inne dzieła: Django (1966) reżysera Sergia Corbucciego i Last Man Standing (1996) reżysera Waltera Hilla. Bezpośrednią kontynuacją samego Yojimbo jest film Sanjuro (1962).

Ludzie i sztuki walki

• Akira KurosawaReżyseria
• Yoshio SuginoChoreografia walk· Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu (faktycznie trenuje)
• Ryu KuzeChoreografia walk
• Toshiro MifuneAktor — jako Sanjuro· Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu (faktycznie trenuje)

Nagrody

• Nagroda · Benátský filmový festival – Volpi Cup, nejlepší herec (1961) — Toshiro Mifune