Once Upon a Time in China

Once Upon a Time in China (po chińsku 黃飛鴻, Wong Fei-hung) to hongkoński film fabularny reżysera i producenta Tsui Harka, którego premiera odbyła się w Hongkongu 15 sierpnia 1991 roku. Powstał w firmach Golden Harvest, Paragon Films i Film Workshop i trwa 134 minuty. Akcja rozgrywa się w Foshan w późnej epoce dynastii Qing. Wong Fei-hung, w którego wciela się Jet Li, prowadzi tam klinikę Po Chi Lam w czasie, gdy na Chiny napierają obce mocarstwa: już na początku pojawiają się francuscy marynarze i wachlarz z wykazem nierównych traktatów. Tytułowa postać jest prawdziwą osobowością chińskich sztuk walki. Wong Fei-hung kojarzony jest ze stylem Hung Ga, kopnięciem bez cienia i pijaną pięścią; jego ojciec Wong Kei-ying należał do Dziesięciu Tygrysów Kantonu. Sceny akcji przygotował zespół choreografów: Yuen Cheung-yan, Yuen Shun-yi i Lau Kar-wing. Jet Li wywodzi się z wushu; dowodu, że ćwiczył Hung Ga, nie znaleźliśmy w źródłach. Na 11. Hong Kong Film Awards w 1992 roku film zdobył nagrodę za najlepszą choreografię akcji, a Tsui Hark nagrodę za najlepszą reżyserię. Angielska Wikipedia przypisuje filmowi zapoczątkowanie fali historycznych filmów o sztukach walki w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych, a Hong Kong Film Awards Association umieściła go w 2005 roku wśród 100 najlepszych filmów mówionych po chińsku. Doczekał się kilku kontynuacji; Jet Li zagrał w części drugiej i trzeciej (1992, 1993) oraz w filmie Once Upon a Time in China and America (1997).

Sztuki walki w dziele

Fakty i fikcja

Prawdziwy Wong Fei-hung żył w latach 1847–1925. Rodzinną klinikę Po Chi Lam otworzył w 1886 roku w Kantonie, w dzielnicy Ren'an, i praktykował w niej akupunkturę oraz tradycyjną medycynę chińską; film umieszcza jego klinikę w Foshan. Wong opanował Hung Ga i według angielskiej Wikipedii usystematyzował jego dominującą postać; jego nauki rozpowszechniali głównie po jego śmierci uczniowie Lam Sai-wing i Leung Foon. On sam nie należał do Dziesięciu Tygrysów Kantonu i bywa nazywany Tygrysem po Dziesięciu Tygrysach. Ponieważ wierzył, że fotografowanie skraca życie, zachowała się tylko jedna zweryfikowana fotografia; każda filmowa postać jest więc rekonstrukcją. Wyobrażenie o nim przed tym filmem kształtował aktor Kwan Tak-hing, który od lat czterdziestych do osiemdziesiątych grał go w ponad 70 filmach.

Ludzie i sztuki walki

• Wong Fei-hungprawdziwa osoba, o której jest dzieło
• Tsui HarkReżyseria
• Yuen Cheung-yanChoreografia walk
• Yuen Shun-yiChoreografia walk
• Lau Kar-wingChoreografia walk
• Jet LiAktor — jako Wong Fei-hung· Hung Gar (odgrywa sztukę w roli)

Nagrody

• Nagroda · Hong Kong Film Awards, Best Action Choreography (Yuen Cheung-yan, Yuen Shun-yi, Lau Kar-wing) (1992)
• Nagroda · Hong Kong Film Awards, Best Director (Tsui Hark) (1992)