Taiaha
Maoryska broń oburęczna z drewna lub kości wielorybiej, długa 1,5-1,8 m, z głowicą z językiem (arero) do pchnięć i płaskim ostrzem (rau) do uderzeń.
Podstawowe informacje
Nowa ZelandiaO broni
Taiaha to tradycyjna broń Maorysów z Nowej Zelandii do walki wręcz. Wojownik zadawał nią krótkie, ostre uderzenia i pchnięcia, polegając przy tym na zwinnej pracy nóg. Wykonuje się ją z drewna lub kości wielorybiej i mierzy 1,5 do 1,8 m. Ma trzy główne części: głowicę upoko z językiem arero, służącym do pchnięć i parowania, zaokrąglony trzon ate lub tinana, za który się ją trzyma, oraz płaskie ostrze uderzeniowe rau. Z taiahą i innymi bronią maoryską pracuje sztuka walki mau rākau, kładąca nacisk na wyczucie czasu, równowagę i koordynację; opanowanie broni, według źródła, wymaga godzin, dni, miesięcy i lat nieustannych ćwiczeń. Gdy po przybyciu Europejczyków tradycyjną broń wyparły muszkiety, wiedza o niej podupadła. Maoryskie odrodzenie kulturowe lat 80. wskrzesiło zainteresowanie, powstały szkoły para whakawai, na przykład na wyspie Mokoia na jeziorze Rotorua lub w Hoani Waititi Marae w Auckland, założonej przez Pitę Sharplesa; do czołowych znawców należał też Mita Mohi. Taiaha odgrywa centralną rolę w wero, wyzwaniu podczas ceremonialnego powitania pōwhiri: wojownik pokazuje posługiwanie się bronią i na koniec kładzie taki, symbol pokoju. Pojawia się na zawodach kapa haka, w filmie Whale Rider (2002), na nowozelandzkim godle państwowym i na odznakach wojskowych.
Części broni
- Głowica bojowa — upoko
- Sztych — arero
- Rękojeść — ate / tinana
- Głownia — rau