Gladius
Dosłownie: miecz
Krótki miecz piechoty rzymskiej przejęty od Celtyberów z Hiszpanii; legioniści kłuli nim na wysokości brzucha, aż w III wieku zastąpiła go dłuższa spatha.
Podstawowe informacje
O broni
Gladius był mieczem piechoty rzymskiej od III wieku p.n.e. do III wieku n.e., kiedy ciężka piechota zamieniła go na dłuższą spathę. Wzór Rzymianie przejęli od Celtyberów, którzy podczas wojen punickich walczyli po stronie Kartaginy i zrobili wrażenie już w bitwie pod Kannami (216 p.n.e.). Zmianę, według przeważającej opinii, przeprowadził Scypion Afrykański po zdobyciu Kartageny w roku 209 p.n.e. Słowo gladius jest prawdopodobnie zapożyczeniem z celtyckiego (*kladi(b)os, „miecz”). Wyróżnia się kilka typów. Gladius hispaniensis miał ostrze 60-68 cm, całkowitą długość 75-85 cm, szerokość 5 cm i ważył około 1 kg. Typ Mainz miał ostrze 50-55 cm, szerokość 7 cm i około 800 g, typy Fulham i Pompeje ważyły około 700 g, a pompejański miał najkrótsze ostrze, 45-50 cm. Rękojeść po łacinie nazywała się capulus. Miecze kuto albo przez spawanie pasów, albo z jednego kawałka, z żelaza z pieców dymarskich; wytwarzali je wyspecjalizowani rzemieślnicy gladiarii. Legioniści gladiusem przede wszystkim kłuli, na wysokości brzucha. W pełni uzbrojony legionista niósł oprócz miecza tarczę scutum, jeden lub dwa oszczepy pila i często sztylet pugio. Żołnierze macedońscy byli według źródła przerażeni około roku 200 p.n.e., gdy zobaczyli ciała rozcięte gladiusem.
Części broni
- Rękojeść — capulus
Pokrewne rodzaje broni
- Używana w parze z: Pilum