ImpakuImpaku

Rough-and-tumble (Amerykańska walka bez reguł)

Walka bez zasad niższych warstw na amerykańskim Południu i pograniczu, udokumentowana od połowy XVIII wieku. Źródła najczęściej wspominają w niej o wyłupywaniu oczu.

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaStany Zjednoczone
RegionAmeryka Północna
Główny naciskMieszane
Poziom kontaktuPełny kontakt
System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

StatusHistoryczna
Typ liniiLudowa
Epoka powstaniaWczesna nowożytność

Trening

StrójBez określonego stroju
SparingPełny kontakt
Rola broniBez broni
Rola formBez form

Organizacja i zawody

StopnieNie
Format zawodówBez zawodów
Status olimpijskiNieolimpijska
Szacowana liczba ćwiczącychPoniżej 10 tys.

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Uderzenia rękamiKluczowe
KopnięciaZnaczące
Rzuty i obaleniaZnaczące
Walka w parterzeZnaczące
Dźwignie i unieruchomieniaMarginalne
BrońNie występuje

O sztuce walki Rough-and-tumble (Amerykańska walka bez reguł)

Rough-and-tumble była walką bez zasad, którą ówczesne relacje z podróży łączą z niższymi warstwami na amerykańskim Południu i pograniczu i w której zwykle wyłupywano oczy, po angielsku gouging. Nie udało nam się potwierdzić ani założyciela, ani roku powstania, a najstarszy dowód, który sprawdziliśmy, to wirginijskie prawo z 1752 roku. Według Wikipedii zwyczaj słabł w latach czterdziestych XIX wieku. Isaac Weld zapisał, że w bójkach gryziono, kopano i wydłubywano oczy, a gouging opisał tak, że napastnik zaczepia palce wskazujące o włosy przeciwnika i przykłada kciuki do dolnej części oka. Thomas Anburey widział mężczyznę, który nosił długie i spiczaste paznokcie kciuków i palców środkowych i co wieczór hartował je nad świecą. Według Thomasa Ashe tłum przed walką pytał, czy będzie się walczyć uczciwie po angielsku, czy rough-and-tumble. Zgromadzenie Wirginii w 1752 roku uznało za felony umyślne wyłupienie oka oraz rozcięcie lub odgryzienie nosa albo wargi. Ustawa z 1772 roku wprost wymieniała gouging i wprowadzała powództwo o odszkodowanie, a kto go nie zapłacił, dostawał do 39 batów. Według Britannici mistrzem rough-and-tumble był Mike Fink, który stał się bohaterem amerykańskich tall tales.

Historia

Najstarszym potwierdzonym świadectwem jest ustawa wirginijska z lutego 1752 przeciwko złośliwemu okaleczaniu i ranieniu. Według jej preambuły wiele złośliwych osób niedawno okaleczało i oszpecało poddanych, a od 1 czerwca 1753 umyślne wydłubanie oka stało się felony. Ustawa z 1772 uzupełniła przypadki, których wcześniejsza regulacja nie obejmowała, a jej preambuła podaje, że sprawcy ukrywali majątek przed odszkodowaniem. Wychowawca Philip Vickers Fithian zapisał 6 lutego 1774 na plantacji Nomini Hall w Wirginii, że ogrodnik i bednarz pobili się i bednarz najpewniej straci oko z powodu zwyczaju wydłubywania oczu, powszechnego wśród tamtejszych awanturników. Brytyjski oficer Thomas Anburey opisał w liście z Richmondu z 1779 chirurga Fauchee, któremu przeciwnik w sali bilardowej wydłubał oko. Według Anbureya zwyczaj był kiedyś tak rozpowszechniony, że uchwalono przeciw niemu ustawę, ale w odległych osadach się utrzymywał. Isaac Weld słyszał, że w Karolinach i Georgii miejscami co trzeci czy czwarty mężczyzna ma tylko jedno oko, co sam podaje jako pogłoskę.

Technika

Isaac Weld opisał w maju 1796 w Richmondzie gouging tak, że napastnik zaczepia palce wskazujące we włosy na skroniach przeciwnika, a kciuki przykłada do dolnej części oka. Według Welda podczas bójek również gryziono i kopano, a przeciwnicy usiłowali wyrwać sobie nawzajem jądra. Twarze według niego bywały pocięte paznokciami nawet wtedy, gdy nikt nie stracił oka. Thomas Anburey opisał mężczyznę, którego nazwał wielkim znawcą gougingu. Paznokcie obu kciuków i środkowych palców trzymał długie i spiczaste i co wieczór hartował je nad świecą. Według Wikipedii, która powołuje się na Gorna, niektórzy wojownicy podobno piłowali sobie zęby, by łatwiej odgryzać części ciała. Thomas Ashe zapisał, że podczas rough-and-tumble żaden widz nie mógł interweniować ani powstrzymywać walczących przed rozszarpywaniem się nawzajem na ziemi. Opisał też pojedynek Wirginijczyka z mieszkańcem Kentucky, podczas którego zawierano zakłady, a pokonany poddał się dopiero po utracie oka, nosa i wargi. Ashe uchodzi za niewiarygodnego autora relacji z podróży.

Ciekawostki

Według Britanniki Mike Fink, urodzony około 1770 lub 1780 w Fort Pitt, nazywany był królem keelboatmen i mistrzem rough-and-tumble oraz stał się bohaterem amerykańskich tall tales. W 1822 dołączył do wyprawy łowców futer Ashleya, a rok później zginął w kłótni. Opowieści o nim krążyły według Britanniki mniej więcej od 1829 do wojny secesyjnej. Według L. A. Jennings Davy Crockett porównał własne doświadczenie z gougingiem do wyjęcia agrestu łyżką. Isaac Weld napisał, że znaleźli się mężczyźni dumni ze zręczności, z jaką potrafili wydłubać oko.

Często zadawane pytania

Co oznacza gouging w rough-and-tumble?

Gouging oznaczało wyłupywanie oczu. Isaac Weld w 1796 roku opisał, że napastnik zaczepiał palce wskazujące o włosy przeciwnika i przykładał kciuki do dolnej części oka.

Czy rough-and-tumble było zakazane?

Wirginijskie prawo z 1752 roku uczyniło umyślne wyłupienie oka felony. Ustawa z 1772 roku wprost wymieniała gouging, a kto nie zapłacił odszkodowania, dostawał do 39 batów.

Jaki wybór mieli walczący przed walką?

Według Thomasa Ashe tłum w Wheeling pytał, czy będzie się walczyć uczciwie po angielsku, czy rough-and-tumble. Thomas Anburey zapisał, że niższe warstwy znały różne sposoby walki.

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.

Nippon KempoKyokushin BudokaiBakom (Vacon)Zui quan (pijana pięść)KajukenboSCARS (Special Combat Aggressive Reactionary System)