Adriano Emperado
Hawajski nauczyciel sztuk walki (1926–2009) pochodzenia filipińskiego, jeden z pięciu założycieli Kajukenbo i jego wieloletni główny nauczyciel z tytułem Sijo.
Podstawowe informacje
Stany ZjednoczoneBiografia
Adriano Directo Emperado był hawajskim nauczycielem sztuk walki pochodzenia filipińskiego i jednym z pięciu założycieli Kajukenbo. Urodził się 15 czerwca 1926 roku na Oahu, strona uniwersytetu Texas State podaje 6 czerwca. Zmarł 4 kwietnia 2009 roku w wieku 82 lat, według felietonu w Honolulu Star-Bulletin na Maui.
Jego ojciec i wuj byli według angielskiej Wikipedii zawodowymi bokserami. Escrimę zaczął według Reyes Kajukenbo Archive studiować w wieku dwunastu lat. W wieku dziewiętnastu lat wstąpił do armii do 1. pułku filipińskiego, a w 1947 roku został honorowo zwolniony. Czarny pas kenpo zdobył według tego samego archiwum w 1949 roku od Williama K. S. Chowa i Jamesa Mitose. Kiedy otrzymał piąty stopień, źródła podają różnie.
Kajukenbo powstało w latach 1947–1949 w Palama Settlement w Honolulu z tak zwanego Black Belt Society pięciu czarnych pasów, których sztuki znalazły odbicie w nazwie stylu. Emperado był po odejściu pozostałych do armii jego głównym nauczycielem, a tradycja nadaje mu tytuł Sijo. W 1950 roku zaczął z bratem Joem prowadzić otwarte zajęcia pod nazwą Kajukenbo Self Defense Institute, a później kierował wieloma szkołami na Hawajach.
Na kontynent amerykański przynieśli Kajukenbo jego uczniowie w 1958 roku. Emperado rozwijał dalej gałęzie Tum Pai i Chuan Fa, których datowanie w źródłach się różni. Z jego linii wywodzi się także Al Dacascos, założyciel Wun Hop Kuen Do. Nie znaleźliśmy cytatu Adriana Emperado o możliwym do ustalenia pochodzeniu.
Młodość
Adriano Emperado urodził się 15 czerwca 1926 roku na Oahu jako syn Juana Panisa Emperado i Severiny Directo Emperado, strona uniwersytetu Texas State podaje 6 czerwca. Jego ojciec i wuj byli według angielskiej Wikipedii zawodowymi bokserami, a ojczymem był Alfredo Peralta. Reyes Kajukenbo Archive podaje, że escrimę zaczął studiować w wieku dwunastu lat, a trenować w 1934 roku. W wieku dziewiętnastu lat wstąpił do armii do 1. pułku filipińskiego, a w 1947 roku został honorowo zwolniony. Czasopismo MidWeek pisze, że podczas wojny koreańskiej pozostał na Hawajach w policji portowej.
Szkolenie i nauczyciele
Czarny pas kenpo otrzymał według Reyes Kajukenbo Archive w 1949 roku od Williama K. S. Chowa i Jamesa Mitose. Kiedy otrzymał piąty stopień, źródła podają różnie. Strona Texas State pisze o 10 sierpnia 1950 roku od Chowa i Mitose, Reyes Archive w historii o 16 marca 1951 roku od Mitose, a w streszczeniu o awansie od Chowa bez daty. Od 1952 roku uczył według tego samego archiwum w Palama Settlement w Kenpo Karate Club of Hawaii. Na początku 1952 roku trenował u niego według Willa Tracy'ego około dwóch tygodni także Ed Parker.
Wkład i innowacje
Black Belt Society powstało według Charliego Waltona, administratora strony kajukenbo.org, w latach 1947–1949 w Palama Settlement z pięciu czarnych pasów, których sztuki znalazły odbicie w nazwie Kajukenbo. W 1950 roku Adriano i Joe Emperado zaczęli prowadzić otwarte zajęcia, a szkołę nazwali Kajukenbo Self Defense Institute. Emperado otworzył drugą szkołę w Kaimuki YMCA i według Waltona miał wkrótce dwanaście szkół na Hawajach. Reyes Archive datuje rozwój gałęzi Tum Pai na lata 1959–1966, a rozwój Chuan Fa od 1966 roku, Texas State i MidWeek umieszczają dodanie Chuan Fa w 1959 roku.
Legendy i udokumentowane fakty
Tradycja Kajukenbo nadaje Emperado tytuł Sijo, czyli założyciel. Angielska Wikipedia podaje jednak pięciu założycieli i Emperado jako głównego nauczyciela po odejściu pozostałych czterech do armii. Rok założenia podaje się jako 1947, lata 1947–1949 albo 1950 dla pierwszej szkoły. Czasopismo MidWeek wydrukowało opowieść pasierba Emperado, Clarence'a Emperado Luny, że Emperado w latach siedemdziesiątych wyzwał Bruce'a Lee do sparingu na turnieju w Long Beach, a Lee odmówił. Inne źródło tej historii nie potwierdza.
Dziedzictwo
John Leoning przyniósł Kajukenbo na kontynent amerykański w 1958 roku według Waltona, angielska Wikipedia podaje pierwszą szkołę poza Hawajami w bazie lotniczej Travis w tym samym roku. Kajukenbo Association of America powstało według angielskiej Wikipedii w 1967 roku, a Al Dacascos z linii Emperado założył Wun Hop Kuen Do. Aktor Don Stroud trenował według felietonu Bena Wooda w Honolulu Star-Bulletin z Emperado piętnaście lat. Emperado zmarł 4 kwietnia 2009 roku w wieku 82 lat, Star-Bulletin podaje jako miejsce Maui, angielska Wikipedia Honolulu i 5 kwietnia.