Valaška
Siekierka z dłuższym toporzyskiem, narzędzie oporowe, obronne i robocze słowackich pastuchów, znak ich stanu i rekwizyt męskiego tańca odzemok.
Podstawowe informacje
O broni
Valaška to siekierka z dłuższym toporzyskiem. Słowacka etnografia opisuje ją jako narzędzie oporowe, obronne i robocze pastuchów, a jednocześnie jako rekwizyt taneczny. Najstarsza wzmianka, którą znaleźliśmy, pochodzi z cennika komitatu zwoleńskiego z 1692 roku. Części metalowe kowali wiejscy kowale, toporzysko i jego zdobienia wykonywali sami pastuchowie. Zdobili je drobnymi motywami geometrycznymi i roślinnymi, wybijanymi, rytowanymi lub inkrustowanymi metalem; później dodano scenki pastersko-zbójnickie. Od końca XVII wieku obowiązkowa była metalowa pochewka na ostrze. Na Orawie i Spiszu spotyka się valaški obite blachą z mosiężnymi kółkami, które pomagały owczarzom kierować stadem. Istniały też drewniane valaški dla myśliwych. Jako broni bojowej nie udało nam się ustalić valaški w wykorzystanych źródłach; opisują ją jako narzędzie, znak stanu i rekwizyt. Tańczy się z nią odzemok, improwizowany męski taniec solowy, którego nazwa pochodzi od "od ziemi" i który tańczy się na Słowacji oraz na morawskim Valašsku; w niektórych regionach wschodniej Słowacji tancerze trzymają zamiast valaški długi kij. W wersji grupowej tancerze odgrywają udawany pojedynek: jeden mierzy w głowę, drugi w nogi. Odzemkiem zaczyna się pierwszy z Tańców słowiańskich op. 72 Antonina Dvoraka.