Plumbata
Dosłownie: strzałka obciążona ołowiem
Inne nazwy: martiobarbuli
Późnorzymska strzałka miotana z żelaznym grotem obciążonym ołowiem; żołnierz nosił pięć w zagłębieniu tarczy i trafiał nimi wroga wcześniej niż oszczepami.
Podstawowe informacje
O broni
Plumbata, dosłownie „strzałka obciążona ołowiem” (od łacińskiego plumbum, ołów), była krótką bronią miotaną. Pierwsze egzemplarze nosili prawdopodobnie starożytni Grecy mniej więcej od roku 500 p.n.e., ale jej najbardziej znanymi użytkownikami były armie późnorzymska i wschodniorzymska. Najstarsza pisemna wzmianka pochodzi z okresu około roku 300 n.e. Broń opisują De re militari Wegecjusza, anonimowe De rebus bellicis i Strategikon bizantyjskiego cesarza Maurycjusza z VI wieku. Używano dla niej też nazwy martiobarbuli, tłumaczonej jako „małe kolce Marsa”. Znaleziska archeologiczne pokazują strzałkę z upierzeniem i żelazną głowicą obciążoną ołowiem, osadzoną na drewnianym drzewcu. De rebus bellicis opisuje też kolczastą odmianę plumbata tribolata, której dotąd nie udało się potwierdzić archeologicznie. Według źródeł żołnierz nosił pięć plumbat w zagłębieniu tarczy. Mógł nimi zranić ludzi i konie wroga jeszcze zanim ci znaleźli się w zasięgu zwykłej broni miotanej.