Knobkerrie
Inne nazwy: knobkierrie, iwisa, molamu, induku
Drewniana pałka z południowej i wschodniej Afryki z dużą kulistą głowicą; broń i kij do chodzenia jednocześnie, dziś na godle RPA.
Podstawowe informacje
O broni
Knobkerrie to drewniana pałka rozpowszechniona głównie w południowej i wschodniej Afryce, zwykle z dużą kulistą głowicą na jednym końcu. Służyła jako broń i jako kij do chodzenia. Nazwa łączy afrikaans knop (głowa, kula) ze słowem kirri (kij do chodzenia) z języków khoekhoe lub san. Nie udało nam się ustalić w źródłach datowania jej powstania. Odmiana sotho molamu jest robiona z drewna Olea africana. Pałki tsonga miały zwykle kuliste głowice, istniały jednak też odmiany z bardziej wydłużoną owalną głowicą. Wymiarów nie znaleźliśmy w źródłach. Źródła różnią się co do jej bojowego użycia. U Zulusów, gdzie pałka nazywa się iwisa, według jednej wersji rzadko używano jej w walce i służyła bardziej jako kij paradny i przedmiot ceremonialny; wiele źródeł podkreśla jednak jej historyczne użycie w walce wręcz do zadawania uderzeń i przy egzekucjach. Ndebelska induku służyła jako kij paradny lub jako broń miotana. W czasie pierwszej wojny światowej brytyjscy żołnierze nazywali knobkerries swoje okopowe pałki, a poeta Siegfried Sassoon użył jednej w walce. U Zulusów iwisa służyła też jako pojemnik na tabakę. U Sotho molamu symbolizuje władzę, moc i męskość; tradycyjnie noszą ją mężczyźni i chłopcy od okresu dojrzewania, a w społeczności Sotho ma znaczenie duchowe. Knobkerrie leży na godle Republiki Południowej Afryki, gdzie położona symbolizuje pokój, i była też na wcześniejszej fladze i godle Lesotho. Do dziś jest powszechnie noszona, głównie na wsi, a w RPA wciąż często noszą ją demonstranci.