buzdygan
Broń obuchowa z ciężką głowicą na drzewcu; od XII wieku żebrowane buzdygany wgniatały zbroję płytową, a dziś buzdygan służy jako odznaka parlamentów i uniwersytetów.
Podstawowe informacje
O broni
Buzdygan rozwinął się w górnym paleolicie z prostej pałki, w którą wkładano ostre kawałki krzemienia lub obsydianu. Egipcjanie w okresie predynastycznym, około 3850-3650 lat przed naszą erą, starali się nadać jego głowicy kształt dysku, by wzmocnić uderzenie. Szardenowie z Sardynii, walczący za Ramzesa II przeciw Hetytom, nosili drewniane buzdygany z głowicą z brązu. Tworzy go mocne drzewce drewniane lub metalowe oraz głowica z kamienia, kości, miedzi, brązu, żelaza lub stali, uformowana w żebra lub wypustki. Żebrowane buzdygany rozpowszechniły się w Europie dopiero w XII wieku, równolegle z ich rozwojem na Rusi i w Azji. Żebra pozwalały wgnieść lub przebić mocną zbroję; wgniecione płyty mogły się wzajemnie zaklinować i ograniczać ruchy noszącego. Tkanina z Bayeux przedstawia biskupa Odona z Bayeux w bitwie pod Hastings w 1066 roku z pałką podobną do buzdygana. Interpretacja, że tak unikał przelewania krwi, opiera się na skromnych dowodach. W epopei o bogu Ninurcie występuje magiczny mówiący buzdygan Szarur, a w epice południowosłowiańskiej buzdygan jest ulubioną bronią królewicza Marka. Buzdygan parlamentarny leży na stole urzędnika na znak, że parlament zasiada z pełną władzą, a buzdygany uniwersyteckie wyrażają autorytet i niezależność uniwersytetu.